Hóp–Vatnsdalur

Svæðið er tilnefnt vegna vistgerða á landi, fjöruvistgerða, fugla og sela.

Hóp-Vatnsdalur á Íslandskorti
Flóðið í Vatnsdal
Picture: Anna Sveinsdóttir

Flóðið í Vatnsdal.

Selalátur við Sigríðarstaðaós við Húnaflóa
Picture: Anna Sveinsdóttir

Selir við Sigríðarstaðaós.

Mörk

Eylendið í Vatnsdal meðfram Vatnsdalsá, frá Brúsastöðum og Hofi, um Flóðið og Húnavatn til sjávar, ásamt Þingeyrarsandi, Hópi og Sigríðarstaðavatni og fjöru Húnafjarðar frá Brimilsvík á Vatnsnesi austur fyrir Húnaós.

Stærð

157,0 km2

Hlutfall lands: 49%
Hlutfall fjöru: 10%
Hlutfall sjávar: 3%
Hlutfall fersks vatns: 38%

Svæðislýsing

Sandfjörur með melgrashólum, grunn fiskisæl vötn, frjósamar flæðiengjar og mýrlendi með ríkulegu og fjölbreyttu fuglalífi, selur við strönd og upp um ósa. Innan svæðisins er fjöruspilda sem nær frá Brimilsvíkurhöfða í norðri að Bjargaós, auk Sigríðarstaðavatns sem er sjávarlón. Fjörubeðurinn er sandur við ósana, en norðanvert á svæðinu skiptast á klappir, skerjadrög og allgrýttar fjörur. Brimasemi er lítil. Landbúnaður er stundaður á svæðinu, ferðamennska, fiskeldi og veiðar, skotveiðar og lax- og silungsveiði. Umfangsmikil landselslátur eru í Sigríðastaða-, Bjarga- og Húnaósi.

Forsendur fyrir vali

Á svæðinu eru miklar og heillegar starungsmýrar, einnig runnamýravist og gulstararflóar. Í fjörunni eru sandmaðksleirur fremst í Sigríðarstaðaós og kræklingaleirur þar fyrir innan; norðan við ósinn eru þangfjörur. Mikið fuglalíf er á svæðinu og þá sérstaklega á fartíma er það hefur alþjóðlegt gildi fyrir álftir, helsingja og sem fjaðrafellistaður álfta. Á svæðinu eru landselslátur þar sem hafa verið yfir 400 selir en þar hefur landsel fækkað um 79% frá árinu 1985.

Vistgerðir

Forgangsvistgerðir
  Vistgerð Km2 % af heildarflatarmáli
Land Starungsmýravist 11,00 <1
Fjara Kræklingaleirur 0,55 6
Fjara Sandmaðksleirur 0,26 <1

Fuglar

Forgangstegundir far- og fellifugla
Tegund  Árstími  Fjöldi Ár  % af íslenskum stofni
Álft Fellir 695 2005 3
Álft Far 1.464 1982 13
Helsingi Far 8.508 1994 22

Sjá einnig ítarlegri umfjöllun um fuglasvæðið Hóp–Vatnsdalur.

Selir

Tegund  Lægsti fjöldi* Hæsti fjöldi* Hæsta % af
Norðvesturstofni 
Hæsta % af
íslenskum stofni
Núverandi % af
íslenskum stofni
Landselur 43 (1990) 408 (1985) 9,7 (1985)** 4,2 (2011) 2 (2018)
*Árin 1980–2018
**Árið 2014 voru 8,4% af íslenska landselastofninum og 18,6% af norðvesturstofninum taldir á þessu svæði. Ekki er talið að þetta talningarár sé marktækt og það því ekki skráð fyrir hæstu hlutföll.

Ógnir  

Framræsla, mannvirkja- og vegagerð, búfjárbeit og vaxandi ferðamennska. Þættir sem taldir eru geta haft áhrif á fækkun sela eru veiðar, beinar veiðar og hjáveiðar, og truflun.

Aðgerðir til verndar

Takmarka framræslu, endurheimta votlendi þar sem landnýting leyfir, stilla búfjárbeit í hóf og stýra umferð ferðamanna um svæðið. Tryggja þarf selum vernd í látrum og nærliggjandi grunnsævi þar sem fæðuöflun fer fram.

Núverandi vernd

Aðrar náttúruminjar Númer
Hvítserkur 403
Björg og Borgarvirki 404
Vatnsdalshólar 407
Eylendið, Flóðið og Húnavatn 408
Hóp 424
Hvammsskriður í Vatnsdal 425

Kortasjá

Hóp–Vatnsdalur í kortasjá

Útgáfudagsetning

5. apríl 2018, uppfært 26. febrúar 2019, 26. maí 2020, viðbótartillögur um seli gefnar út 3. desember 2020.