Sogið–Þingvallavatn

Svæðið er tilnefnt vegna fugla.

Sogið-Þingvallavatn á Íslandskorti
Þingvallavatn, Sog og Álftavatn
Picture: Kristinn Haukur Skarphéðinsson

Sogið og Þingvallavatn.

Mörk

Þingvallavatn og Sog að ármótum þess við Hvítá í suðri, ásamt 100 m verndarjaðri meðfram bökkum.

Stærð

97,6 km2

Hlutfall lands: 7%
Hlutfall fersks vatns: 93%

Svæðislýsing

Þingvallavatn er stærsta stöðuvatn á Íslandi og er grunnvatn megnið af innstreyminu þangað vatns grunnvatn en stærsta áin sem rennur í vatnið það er Öxará.  Sogið er mesta lindá landsins og á upptök sín í  Þingvallavatni og sameinast Hvítá við austanvert Ingólfsfjall. Í vatninu er gróskumikið og sérstætt lífríki og má þar helst nefna fjögur bleikjuafbrigði sem hafa þróast og aðlagast mismunandi búsvæðum og fæðu. Þá hafa fundist í lindum við vatnið tvær tegundir marflóa sem þekkjast ekki utan Íslands. Urriði er einnig í vatninu og lax í Soginu. Birkiskógur og misvel gróin hraun eru einkennandi fyrir næsta nágrenni. Frístundabyggð, ásamt tilheyrandi útivist og mikil önnur ferðamennska. Búfjárbeit er á svæðinu og stang- og netaveiði.

Forsendur fyrir vali

Alþjóðlega mikilvægt svæði fyrir himbrima (varp og viðkomustaður á haustin). Einnig húsönd og gulönd á vetrum.

Fuglar

Forgangstegundir varp, far- og vetrarfugla
Tegund  Árstími  Fjöldi  Ár  % af íslenskum stofni
Himbrimi Varp *10 2016 2
Himbrimi Far 80 2013 11
Húsönd Vetur 75 2005–2014 4
Gulönd Vetur 22 2005–2014 2
*Þekkt óðul

Sjá einnig ítarlegri umfjöllun um fuglasvæðið Sogið–Þingvallavatn.

Ógnir  

Mikil og vaxandi frístundabyggð, víða alltof nærri ár- og vatnsbökkum og lífræn mengun sem henni fylgir. Virkjun Sogsins og breytingar á vatnsborði Þingvallavatns, auk frárennslis frá Nesjavallavirkjun.

Aðgerðir til verndar

Hluti svæðisins er innan Þingvallaþjóðgarðs. Setja skorður við byggingum innan verndarjaðars og draga úr lífrænni mengun. Setja skorður við umferð farartækja á á og vatni og beina veiðimönnum frá viðkvæmum fuglasvæðum.

Núverandi vernd

Friðlýst svæði Flokkur friðlýsingar
Þingvellir Þjóðgarður
Aðrar náttúruminjar Númer
Þingvellir og Þingvallavatn 743
Alviðra og Sog 747

Kortasjá

Sogið–Þingvallavatn í kortasjá

Útgáfudagsetning

5. apríl 2018.