Hengifoss og Litlanesfoss

Svæðið er tilnefnt vegna jarðminja.

Hengifoss og Litlanesfoss á Íslandskorti
Hengifoss
Picture: Olga Kolbrún Vilmundardóttir

Hengifoss.

Litlanesfoss
Picture: Kristján Jónasson

Litlanesfoss.

Mörk

Mörk miðast við Hengifossá frá þjóðvegi upp fyrir efstu fossa ofan Hengifoss, ásamt gljúfri og gljúfurbörmum. Miðað er við 200 m jaðarsvæði frá miðlínu árinnar.

Stærð

1,33 km2

Lýsing

Hengifoss og Litlanesfoss eru í Hengifossárgljúfri í norðanverðum Fljótsdal. Þar fellur Hengifossá fram af Fljótsdalsheiði í um 500 m hæð y.s. og rennur í Jökulsá á Fljótsdal skammt ofan við Löginn.

Hengifossá er dragá og sækir vatn sitt úr mýrum og hinum fjölmörgu tjörnum og vötnum sem finnast á Jökuldalsheiði. Áin er fremur vatnslítil en í henni eru fjórir fossar og þar af tveir tilkomumestir, Hengifoss og Litlanesfoss, einkum vegna hæðar sinnar og jarðlaga sem mynda bakgrunn við fossana. Hengifoss er 128 m hár og þar með einn af hæstu fossum landsins. Hengifossá hefur grafið sig áfram inn í berggrunninn, sem er frá Míósen, svo sjá má í þversniði fallega hraunlagasyrpu með áberandi setlögum inn á milli. Sérlega fallegar stuðlabergsmyndanir eru við Litlanesfoss.

Svæðið er vinsæll viðkomustaður ferðamanna og skógrækt er stunduð vestan gljúfursins.

Flokkun

Grunnflokkur: Virk ferli landmótunar

Flokkur: Vatnafar og jöklar

Gerð: Foss, rofsfossar

Forsendur fyrir vali

Háir fossar í djúpu, þröngu gljúfri með svipmiklar jarðlagaopnur. Vinsæll áfangastaður ferðamanna.

Ógnir

Vaxandi umferð ferðamanna. Skógrækt og ágengar plöntutegundir.

Aðgerðir til verndar

Uppbygging innviða til að auðvelda og stýra umferð um svæðið. Vöktun framandi plöntutegunda. Gæta þarf þess að skógrækt birgi ekki sýn að gljúfrinu.

Núverandi vernd

Aðrar náttúruminjar Nr.
Hengifossárgljúfur 617

Kortasjá

Hengifoss og Litlanesfoss í kortasjá

Útgáfudagsetning

3. desember 2020.